اخلاق و عرفان

کم خوری به معنای به اندازه نیاز خوردن است که امانت‌داری در حفظ بدن و موفقیت در عبادت را به همراه دارد. روزه داری خود یک عبادت است و ارتباطی با کم خوری ندارد؛ نفس عبادت در روزه ملاک ارزش آن است و سبب تقرب به خدا می‌شود.

تخصص در قرآن و عترت تنها با انس خاص و ویژه با ثقلین و ورود به حوزه اشارات و لطایف آن امکان‌پذیر است و نیازمند جهاد فکری، قلبی و عقلی در نهایت طهارت و تهذیب است. یقین با رموز حکمت نیز به معنای توانایی استفاده از حکمت برای تنظیم و مدیریت وجود و رسیدن به سرچشمه حقایق است.

مراد از «قبض ید» در روایت «من قبض یده مخافة الفقر فقد تعجل الفقر»، خودداری از بذل و بخشش و انفاق است. بخالت ورزی باعث از بین رفتن یکی از اسباب تکثیر روزی می‌شود و فقر را به همراه دارد. انفاق عامل ازدیاد روزی است و بخل ورزی باعث تنگی روزی و تحمیل فقر می‌شود.

خداوند متعال به دل پاک شما می‌اندازد که به سوی محتاج راهنمایی شوید یا محتاج را در مسیر شما قرار می‌دهد. این یکی از هزاران راهی است که خداوند شما را وسیلهٔ خود برای کمک به نیازمندان قرار می‌دهد، بدون اینکه خودتان از قبل خبردار باشید.

کسانی که دانسته معصیت می‌کنند، مانند شیطان شده‌اند و خصائص شیطانی در آن‌ها حلول کرده است. ایمانشان ضعیف شده، مرگ و آخرت و حساب و کتاب را فراموش کرده‌اند، فریب دنیا را خورده‌اند و از قدرت خدا غافلند. این افراد به درگاه خدا گستاخی می‌کنند.

عادت به کارهای خوب زمانی پسندیده است که به معنای ثبوت عمل و ملکه شدن خصلت نیکو باشد. اما اگر تکرار عمل بدون احساس شیرینی و اراده باشد، نکوهیده است. برای اینکه اعمال تکراری روح داشته باشند، باید نیت را تجدید کرد و در شروع هر عمل، حس تازگی را داشت. بهترین عبادت، چیره شدن بر عادت است و تغییر عادات، طاعات را آسان می‌کند.

انسان با مانوس شدن با منکرات و معاصی شبیه سوسک می‌شود. کسانی که دنباله‌رو اصحاب فاسد ثروت و قدرت هستند شبیه شغال، انسان‌های فاسدی که موجب رنج دیگران می‌شوند شبیه سگ، و کسانی که چشم به نابودی دیگران دارند تا از آن منتفع شوند شبیه لاشخور می‌شوند. بدتر از همه، لاشخوار خواران کسانی هستند که زشتی را زشت‌تر می‌سازند و از گناهان پیشرفته بهره می‌برند.

عدم رعایت نوبت و پارتی‌بازی ریشه در جنود جهل جور دارد. انتقام گرفتن از جنود انتقام، بدی کردن با شدت از جنود شر، قدرنشناسی از زحمات دیگران از جنود کفران و مسخره کردن دیگران از جنود عدوان نشأت می‌گیرد. این‌ها در مقابل جنود عقل قرار دارند.

مشورت باید با کسانی باشد که عاقل، ترسو، بخیل و حریص نباشند. همچنین باید از خدا بترسند و عقل و قلب ما آنها را تصدیق کند. پیامبر (ص) فرمودند با ترسو، بخیل و حریص مشورت نکنید زیرا راه را تنگ می‌کنند، هدف را باز می‌دارند و بدی‌ها را زینت می‌دهند. پس از مشورت با فرد مورد اعتماد، نباید با نظر او مخالفت کرد.

آرزوی نابودی دیگران هنگام ناراحتی شدید، نشانهٔ جنود جهل مانند غضب، انتقام، سفه، جزع، قطیعه و عداوت است. در حالی که پیامبر (ص) با وجود آزارها، چنین درخواستی نداشتند. در مورد مؤمنان باید طلب هدایت کرد، اما نفرین مرگ منافقان و کافران لجوج مجاز است.

انسان گزنده صفت و عقرب صفت کسی است که از آزارش دوست و دشمن در امان نباشد، کینه و حسد در او به حد اشباع رسیده باشد، رفاقت نشناسد، محبت را نفهمد و اهل زبان تند، طعن زن، غیبت، تهمت و فرصت‌طلبی باشد. دوری از چنین افرادی توصیه شده است.

برای شروع کاری پر سود و پر خیر و برکت، خواندن دعاهای ۶ و ۳۳ صحیفه سجادیه، زیارت حضرت رسول (ص) و خواندن دعای «اللهم إنی أسألک بقوتک و قدرتک و بعزتک و ما أحاط به علمک أن تیسر لی من التجاره أوسعها رزقا و أعمها فضلا و خیرها عاقبه» توصیه می‌شود. همچنین خواندن نماز و دعای «غدوت بحول الله و قوته...» نیز مفید است.

بی برکت شدن زمان و کمبود وقت، نتیجهٔ کفران نعمت زمان است. شکر نعمت زمان موجب ازدیاد آن می‌گردد. استفاده صحیح از زمان و تقوای الهی همراه با ایمان، برکات عظیم زمان را شامل حال انسان می‌کند و او را از فقر زمانی می‌رهاند.

افراد مبتلا به کینه و حسد، امواج مخرب ساطع می‌کنند و نشستن در نزدیکی آن‌ها آثار تخریبی دارد. برای تطهیر این آثار، باید به دعاها و مضامین صحیفه سجادیه، به‌ویژه دعای ۲۲، ۲۳ و ۸، تمسک جست تا از شر حسد و دیگر رذایل در امان ماند.

چشم‌زخم نتیجهٔ خروج امواج جسم و جان است که با کینه و حسد عجین شده و از مجرای چشم منعکس می‌شود. قلب مریض‌تر، چشم‌زخم مخرب‌تر دارد. مومنان با ذکر و تلاوت آیاتی چون ناس، فلق، آیت‌الکرسی و توحید، امواج اعجابی را خنثی می‌کنند.

افکار، چه رحمانی و چه شیطانی، امواجی تولید می‌کنند که از بدن ساطع شده و توسط دیگران قابل جذب و قرائت است. افکار نامطلوب و گناه، فضای معنوی را آلوده کرده و مانند برهنگی، هویت باطنی را آشکار می‌سازد. بنابراین، لازم است در شرایط عمومی و مجامع مختلط، مراقب افکار خود باشیم.

دیدن خواب‌های ترسناک با حضور شیاطین، حتی پس از انجام عبادات مستحبی، نشان‌دهندهٔ تأثیرگذاری عبادت شماست و شیطان با این روش سعی در مایوس کردن شما دارد. برای مقابله با این وضعیت، باید با صلابت به عبادات خود ادامه دهید و با مناجات و مراقبات ویژه، شر شیطان را قطع کنید. توسل به دعای هفدهم صحیفه سجادیه، مناجات الشاکین، چهار قل، آیت‌الکرسی و آیات خاصی از قرآن می‌تواند مؤثر باشد.

تفاوت اساسی بین «عین شدن» و «شبیه شدن» به حضرات وجود دارد. عین شدن به معنای تبدیل شدن ذات شخص به ذات حضرات است که خطایی محض و خطرناک است. اما شبیه شدن به معنای کسب کمالات و صفات حضرات برای رسیدن به مراتب اعلای بندگی است.

ادعای برخی افراد مبنی بر حس کردن خود به جای ائمه علیهم السلام و تجلی یافتن به شکل معصومین، خطای محض و توهمی خطرناک است. اگر کسی واقعا به این مقام رسیده باشد، باید تمام آثار و صفات عالیه ائمه را دارا باشد و مصداق آیه تطهیر باشد.

وظایف ما در قبال مردم مظلوم یمن شامل دعا برای تعجیل ظهور حضرت مهدی (عج)، دعا برای دفع مصیبت از آنان، نفرین دشمنان اسلام و گروه‌های متخاصم، کمک مالی از طریق مجاری شناخته شده و اعلام آمادگی برای کمک حضوری است. همچنین باید مراکز بین‌المللی و حقوقی را مورد خطاب قرار داد.