اهل‌بیت و تاریخ اسلام

گریه بر مصائب معصومین، ابراز محبت و مودت است، اما فضای نماز مختص خداوند یکتاست و نباید کسی را در آن شریک نمود. باید توجه داشت که نماز وسیله‌ای برای ذکر و یاد الهی است و نباید این وسیله ما را از مقصود باز دارد. هدف، رسیدن به بندگی الهی از طریق معصومین است.

پیامبر اسلام (ص) مخاطب آیه «یا أیها الذین آمنوا اتقوا الله وابتغوا إلیه الوسیله...» هستند، اما نه به عنوان کسی که باید وسیله بجوید، بلکه خودشان مصداق وسیله هستند. ایشان می‌توانستند با توسل به خودشان، که محبوب‌ترین خلق خدا هستند، به سوی خداوند تقرب جویند. این امر با توجه به جایگاه ویژه ایشان نزد خداوند امکان‌پذیر است.

ترجمهٔ ذکر شده از سفارشات پیامبر (ص) به فرماندهان در جنگ موته، مبنی بر عدم پذیرش حکم خدا و امان دادن بر اساس حکم خود، با متن اصلی احادیث مغایرت دارد. احادیث بر عدم تساهل و تسامح در حکم الهی تأکید دارند و تنها احکام شخصی قابل فسخ و تخفیف هستند.

امام حسن مجتبی (ع) مظهر صفت «حلیم» و چراغ صبر برای عالمیان بودند. صبر ایشان از نور علم و حکمت نشأت می‌گرفت و با برخورد جمیل و همراه با رأفت، حتی افراد نادان را متحول می‌ساخت و موجب پذیرش اسلام می‌شد. این صبر، صفتی بود که از جان مبارک ایشان بر جان خلایق سرازیر می‌شد.

تمسک به قرآن به معنای اطاعت از فرامین و قوانین الهی و یافتن نقشه راه بندگی است، نه صرفا تمسک به پوست و کاغذ. تمسک به عترت نیز به معنای ورود به صراط الهی و فهم کلام خداست، نه صرفا تمسک به اشخاص. این تمسک به ثقلین، دستور صریح خدا و نشانه بارز اطاعت و ایمان به اوست.

برای درک شخصیت امام حسین (ع) و تبعیت از ایشان، باید به درجه‌ای از محبت و معرفت رسید که امام، سیستم عامل دل و جان ما شود. با جهاد در راه خدا، پاکی نفس و تمسک به ثقلین می‌توان به هدایت ویژه الهی دست یافت و صفات نیک ایشان را سرمشق قرار داد.

هیچ سند تاریخی یا حدیثی مبنی بر اینکه امام علی (ع) دستور کشتار بردگان فراری را داده باشند، وجود ندارد. اسلام نظام بردگی را نابود کرد و بردگان را از اسارت به آزادی رساند، نه اینکه قوانینی بر علیه آنها وضع نماید.

خزینهٔ الهی می‌تواند مصداقی از «کل شیء» باشد که در امام مبین احصا شده است. حضرت علی (ع) به عنوان شاه بندهٔ خدا و آفریدهٔ محبوب او، تجلی این خزینه است که در جانش تمام مخلوقات احصا شده است. این احصا، حضرتش را به سرزمین آفریده‌های خدا تبدیل می‌کند، هرچند که تنها خدا از تحدید حدود پاک است.

خداوند قادر و متعال تنها روزی‌رسان است و می‌تواند بدون واسطه روزی دهد، اما حکمت الهی ایجاب می‌کند که روزی از طریق اسباب و راه‌های مختلف تأمین شود. معصومین (علیهم السلام) به عنوان واسطه‌های فیض الهی، مسیر طی طریق روزی هستند و تکریم مقام ایشان بخشی از حکمت الهی است.

همه امامان بزرگوار (ع) در همه جهات دنیوی و اخروی هادی و ناصرند. اینکه گفته می‌شود هر کدام در بعدی ظهور بیشتری دارند، مانند توسل به امام باقر و صادق (ع) برای علم یا امام جواد (ع) برای رزق، بیشتر به دلیل شهرت، تاکید یا شرایط زمانه است و فضیلت کلی ایشان را محدود نمی‌سازد.

لقب باب الحوائج برای ائمه اطهار (ع) پشتوانه روایی دارد و در واقع همه ائمه، ابواب الحوائج و قبله حاجات هستند. تاکید این لقب بر برخی از حضرات ممکن است به دلیل شهرت، تاکید خاص یا شرایط زمانه باشد، اما فضیلت آن شامل همه ایشان است.

باب الحوائج به معنای بهترین واسطه برای رساندن نیازها و حاجات به درگاه خداوند متعال است. ائمه اطهار (ع) به دلیل جایگاه و محبوبیتشان نزد خداوند، بهترین وسیله برای برآورده شدن حاجات هستند و توسل به ایشان، دعا را به اجابت نزدیک می‌کند.

بر اساس تفسیر آیهٔ «إنما ولیکم الله ورسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلاه ویؤتون الزکاه وهم راکعون»، مراد از «الذین آمنوا» علی (ع) و ائمه (ع) تا روز قیامت است. واقعهٔ زکات دادن امام علی (ع) در حال رکوع، آزمونی الهی برای معرفی ایشان به عنوان ولی خدا بوده و این واقعه برای اولیاء دیگر الهی نیز تکرار خواهد شد. ضمیر جمع در آیه، حکایت از تکرار این آزمون دارد و ولایت اولیاء حاضر در زمان خود ثابت و ولایت اولیاء غیرحاضر به زمان حضورشان ثابت خواهد بود.

در قرآن کریم از ائمه هدایت با عناوینی چون اولوا الامر یاد شده است. واژه «ائمه» نیز در مواردی به پیامبران (مانند ابراهیم) و رهبران الهی اشاره دارد، هرچند نه به عنوان یک گروه مستقل و با تکرار واژه «پیامبران». آیات سوره بقره، اسراء و یس بر این موضوع تاکید دارند.

ائمه علیهم السلام را نباید در میان چهار گروه پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان جستجو کرد، بلکه باید در جان رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) یافت. آیه ۵۹ نساء آینه آیه ۶۹ نساء است و ائمه مقدم بر این چهار گروه بوده و در حکم سید و سرور آنها هستند.

اتهام غلو به محبان اهل بیت (ع) ناشی از عدم شناخت صحیح خدا، رسول و ولی خداست. کوچک شمردن عظمت خدا باعث می‌شود هر برجستگی اولیاء الله، توهم مصادره امتیازات ربانی را در اذهان بعضی‌ها تحریک کند. همسطح پنداری امتیازات مخلوق با خالق، موجب غالی پنداری است و همسان پنداری محبان با غالیان ملعون، تشخیص حقایق را مشتبه می‌کند.

اگر تمام انبیاء به همراه تمام اولیاء از ائمه اطهار علیهم السلام همزمان حضور یابند، رسول اکرم حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم امام و ولی تمام انبیاء و اولیاء خواهد بود و آنها وزرای ارشد حضرت خواهند بود. اگر تمام ائمه همزمان حضور داشته باشند، آقا امیرالمومنین علی علیه السلام امام دیگر حضرات خواهند بود و این به معنای امامت همزمان همه آنها نیست، بلکه سلسله مراتبی وجود دارد.

بر اساس آیات قرآن، پیامبر اکرم (ص) بر مؤمنان اولویت دارند و خداوند بر پیامبر ولایت دارد. بنابراین، پیامبر اکرم (ص) ولی مؤمنان هستند و حضرت علی (ع) نیز ولی مؤمنان هستند. این بدان معناست که پیامبر اکرم (ص) ولی ولی خدا هستند و این اولویت به معنای برتری بر پیامبر (ص) نیست، بلکه نشان‌دهندهٔ سلسله مراتب ولایت الهی است.

بر اساس روایات، اهل بیت علیهم السلام دارای سری از اسرار الهی و علمی از علم خدا هستند که فرشتگان مقرب و پیامبران مرسل نیز تحمل آن را ندارند. این برتری به دلیل خلقت آنها از نور و طینت خاص محمد و آل اوست. خداوند به پیامبران اولوا العزم علم آموخت و ما وارث علم آن‌ها هستیم و بر آن‌ها برتری داریم، زیرا علم رسول خاتم به ما آموخته شده است.

حضرت ابراهیم (ع) در زمان جوانی دارای رسالت بودند و در پیری به مقام امامت رسیدند. آیه ۱۲۴ سوره بقره نشان می‌دهد که جعل امامت ایشان پس از ابتلاءات و در زمان کهولت بوده است، زمانی که دارای فرزندانی چون اسحاق بوده‌اند. مقام امامت برتر از مقام رسالت است.