قرآن و تفسیر

نماز را نمی‌توان به فارسی خواند زیرا دستور الهی است و باید مطابق آن عمل شود. آیات قرآن معادل و جایگزینی در زبان‌های دیگر ندارند و ترجمهٔ نماز، نماز کامل نخواهد بود. هرچند انسان با هر زبانی می‌تواند با خدا نیایش کند، اما قرائت مشترک با زبان عربی نوعی وحدت و توجه واحد را ایجاد می‌کند.

نفخه صور به موت بخش خاصی از موجودات و صاحبان حیات اشاره دارد و مرگ ذرات مثل اتم‌ها امری دیگر است. همه چیز جز «وجه الله» فانی می‌شود. روایت شده که صور اسرافیل سه بار می‌دمد: نفخه فزع، نفخه موت و نفخه بعث. پس از آن، آسمان‌ها و زمین تبدیل شده و عرش بر آب قرار می‌گیرد و با باران، اجزاء بدن‌ها جمع و سپس زنده می‌شوند.

هیچ پدیده‌ای در عالم به حال خود رها نیست و همه تحت نظر حق تعالی و تحت حکمت و اسباب و ماموران خاص الهی قرار دارند. آتش نیز از این امر جدا نیست و ترکیبی خاص از مواد و مولکول و عناصر است که دارای خاصیتی می‌باشد. هر منظره باطنی می‌تواند تجلیات و تمثیلات مختلفی داشته باشد که یک منظره آن بصورت نور و آتش است و این مناظر حجاب جمال ملکوتی هستند.

رجعت، پیش از حشر اکبر رخ می‌دهد و شواهدی از آن در آیات قرآن، از جمله آیه ۸۲ سوره نمل دربارهٔ «دابه الارض» و آیه ۴۷ سوره کهف دربارهٔ حشر همگانی، ذکر شده است. جزئیات بیشتر در فایل‌های تحقیقی ارائه خواهد شد.

سایه در بهشت صرفا اثر نور بر اشیاست و لزوما از خورشید تولید نمی‌شود. در بهشت انوار الهی وجود دارد که می‌تواند باعث ایجاد سایه شود. این سایه‌ها می‌توانند نمادی از لطف، محبت، رحمت و فضل پروردگار باشند. همچنین در روایتی، نور خندهٔ حضرت علی و فاطمه (ع) باعث درخشش بهشت شده است.

کرها» به معنای تسلیم از روی اکراه، اجبار و سوء خاطر است که شامل اصحاب شمال و موجودات سرکش می‌شود. در مقابل، «طوعا» به معنای تسلیم از روی میل، رغبت و طیب خاطر است که شامل اصحاب یمین و موجودات ملکوتی می‌شود. هرچند در پذیرش دین هیچ اجباری وجود ندارد، اما این امر به معنای اسقاط تکالیف و برداشته شدن مجازات عدم پذیرش نیست.

مجادله در آیهٔ آل عمران ۲۰ به معنای ارائهٔ حجت و دلیل در مباحث است. اگر هر دو طرف اهل ایمان و علم باشند، احتجاج آنها نباید از مرز علم خارج شود. اگر نسبت به موضوع بحث اشراف علمی ندارند یا از ارائه دلیل علمی عاجز هستند، نباید وارد بحث و مناظره شوند. در صورت جهل و عناد طرف مقابل، باید با تسلط ظریفانه به فنون خاصی، حجت جاهلانهٔ او را خنثی نمود.

حنیف به معنای دین حق، راست و بدون انحراف است که در یک کلام به معنای دین اسلام می‌باشد. شخص حنیف کسی است که دین‌دار حقیقی باشد و هیچ کس بدون دین نمی‌تواند یکتاپرست و حق‌گرا باشد. دین راه بسوی بهشت و رضوان الهی است و بدون آن کسی ره به جنت نخواهد پیمود.

آیه ۱۵ سوره آل عمران بهشت را برای مردان و زنان پرهیزکار توصیف می‌کند و در آیه ۲۶ سوره نور آمده که پاکان از آن پاکانند. زنان مومنه با مردان خاصی که مدارج عالی دارند ازدواج خواهند کرد و رضوان الهی که بالاترین لذت است، شامل هر دو صنف مرد و زن مومن می‌شود.

اصطلاح «تفسیر تشبیهی» در فرهنگ تفسیری رایج نیست و احتمالا ابداعی است. ممکن است منظور از آن، تفسیر قرآن با استفاده از تشبیه و مثال، یا تفسیر آیات متشابهات و امثال قرآن باشد.

آیه ۲۵۴ سوره بقره به شفاعت در روز قیامت اشاره دارد و بیان می‌کند که کافران و ظالمان از آن بهره‌ای نخواهند برد. شفاعت تنها برای کسانی است که خداوند رحمان به آنها اجازه داده و از گفتارشان راضی است. این شفاعت مختص اهل تقوا است که در روز قیامت نیز با یکدیگر دوست و خلیل خواهند بود، برخلاف کافران که دشمن یکدیگر می‌شوند.

ماده «ضرب» در قرآن کاربردهای متعددی دارد و معنای آن بسته به سیاق آیه متفاوت است؛ از جمله مماس نمودن، سفر کردن، برخورد باطنی و معنوی، افکندن و پوشاندن. آیه ۳۴ سوره نساء نیز در راستای حفظ نظام خانواده و اقتدار مرد است و به معنای تنبیه بدنی نیست، بلکه به معنای قهر، سفر، تنبیه عاطفی و روانی است.

کلام معصومین علیهم السلام نطق قدسی است که اسرار والایی را در بر دارد و تفسیر قرآن نیازمند آگاهی از ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه آن است. قرآن دارای بطن و ظهر، و معانی مختلف است و تفسیر آن جز با علم الهی ممکن نیست.

آیه تطهیر (احزاب ۳۳) اراده خداوند را رونمایی ثانویه از علم الهی می‌داند که می‌تواند با «کن فیکون» یا تقدیر تحقق یابد. «ذهب» به معنای بردن و دور کردن است و «رجس» به معنای شک و هر نوع پلیدی تفسیر شده است. ضمیر جمع مذکر در آیه به دلیل تغلیب است و شامل زنان نیز می‌شود. این آیه به معنای پاکی ذاتی اهل بیت است، نه اینکه قبلا آلوده بوده‌اند.

در آیه «و إذ قالت الملائکه یا مریم إن الله اصطفاک و طهرک و اصطفاک علی نساء العالمین»، «عالمین» به معنای مجموع خلقت، اصناف خاصی از آنها یا دورهٔ زمانی خاص است. تکرار «اصطفاک» به دو برگزیدگی حضرت مریم اشاره دارد: اول، انتخاب او از ذریهٔ انبیا؛ دوم، برتری او به دلیل بارداری بدون شوهر.

قرآن به برگزیدگی شخصیت‌های مختلفی چون ابراهیم، آدم، نوح، آل عمران و مریم بر جهانیان اشاره دارد. اگرچه مستقیما در قرآن نیامده که حضرت فاطمه (س) بر زنان عالم برتری دارند، اما آیات تطهیر و مباهله و روایات فراوانی مانند حدیث محدثه بودن ایشان، مقام والای ایشان را نشان می‌دهد.

تفکر و تعقل، بهره‌گیری از نور عقل برای کشف حقیقت است؛ تفکر مانند بهره‌گیری از نور و تعقل مانند نور شدن است. اما تفسیر به رای، فرضیه‌سازی بدون بهره‌گیری از نور عقل و عترت است و جسارت به حریم قرآن محسوب می‌شود.

در قرآن کریم، همیشه انهار بهشتی با درختان قرین نشده‌اند. برخی آیات به تنهایی به انهار اشاره دارند و برخی دیگر به همراه درختان. تفاسیر مختلفی برای این موضوع وجود دارد که به تفاوت در بیان و مقصود اشاره می‌کنند.

نقد برداشت از آیه نور: خدا و نور او مثالی ندارند و نور الله اضافه ملکی است. حضرت فاطمه (س) تجلیگاه اسماء حسنای الهی هستند، نه ذات الهی. توصیف خدا با نور، مثالی ندارد و نور او آفریده‌ای است مانند روح الله. تشبیه خدا به نور، محدودیت او را می‌رساند.