معرفت‌شناسی

برای مشکلات شرعی و مسائلی که در عوالم غیرمادی پیش می‌آید و در رساله‌های عملیه نیست، راهکار وجود دارد. دسترسی به احکام این عوالم، مانند علوم مادی، به صورت فطری و تعلیمی ممکن است و حتی دسترسی به حجت خدا در آن عوالم آسان‌تر است. با این حال، ممکن است خاطره این عوالم در گذر به دنیا فراموش شود.

کار "بندچی" شبیه ماساژ و نوعی ورزش دادن پوستی، عروقی و عضلانی است. ترس و نظر می‌توانند بر اعضا و جوارح تاثیر گذاشته و آنها را سست کنند. افراد مجرب می‌توانند نسبت به تقویت آنها از تجارب خود بهره ببرند، اما از میزان مهارت بندچی‌های تبریز اطلاعی در دست نیست.

قلب پیامبران همچون لوحی است که کتاب آسمانی بر آن نازل می‌شود و پرتوهای آن از دل نبی سرچشمه می‌گیرد. عقل بر عشق برتری دارد، زیرا عشق مولود عقل است و خداوند عقل را آفریده و امر و نهی و ثواب و عقاب متوجه آن است.

مالک و ملک خزانه و خزانه دار خداست و بقایشان به نظر و خواست اوست. تا اذن الهی صادر نشود، فعلی تحقق نخواهد یافت. علم خزانه دار به خزانه خدا به افاضهٔ دانایی از ناحیهٔ خداست و اگر خواست خدا بر اذن سرمدی باشد، حضرات ماذون ابدی خواهند بود.

آفرینش موجودات پایان کار نیست؛ اگر امر الهی بر جان مخلوق جاری نشود، چیزی به وقوع نخواهد پیوست. هر لحظه آفرینش در حال انشاء، اراده، تقدیر، تحکیم و امضای پروردگار متعال است. بنابراین، امر و علم به آن تنها در اختیار خداست.

بلعم باعورا اسم اعظم داشت و با آن دعا می‌کرد و مستجاب می‌شد، اما چون از علم خود به نیکی بهره نبرد و تابع هوای نفس شد، حکیم نبود. خداوند به شیطان توانایی‌های خاصی داده است، اما نمی‌توان گفت که او صاحب اسم اعظم است.

مکان با هستی معنا می‌یابد و نمایشگاه و ظرف آن است. زمان، تجدید آفرینش و جلوهٔ نوهای هستی و آیت تغییرات آن است. دور و نزدیک زمانی معنا می‌یابد که مبدأ مقایسه‌ای وجود داشته باشد و نشان‌دهندهٔ فاصلهٔ موجودات از هم یا بی‌فاصلگی با حقیقتی است که دوری و نزدیکی به آن قابل تصور نیست.

تفکر در خلقت خداوند، راهی برای کشف آیات الهی و گشودن دریچه‌های دل به نور معرفت است. عظمت خلقت، خود آیه‌ای از جانب خالق است و تأمل در آن، سیر و سلوکی در مسیر شناخت خداوند محسوب می‌شود.

تفکر ناب، ابزاری برای کاوش اسرار و معارف است و نوعی چشم و گوش معنوی محسوب می‌شود. با این حال، برای رسیدن به بهرهٔ کامل و یقین، تفکر باید عملیاتی شود و صرفا به اندیشه محدود نماند، زیرا تفکر روح عمل است.

معرفت واقعی با انتشار علوم و معارف در دل، زبان و عمل شخص عارف همراه است. همچنین، تجلی حیات تقوایی، تقویت عشق و محبت، صلابت اخلاق، رضا به قضای الهی و ثبات ذکر الهی از نشانه‌های معرفت حقیقی هستند.

انسان‌های عادی می‌توانند گناه نکنند، زیرا خداوند هیچ‌کس را جز به اندازهٔ توانایی‌اش تکلیف نمی‌کند و قدرت مقاومت در برابر گناه را به انسان‌ها بخشیده است. هر انسانی می‌تواند با بندگی واقعی خدا، از هر گناهی دوری گزیند و این توانایی در او قرار داده شده است.

در بهشت با همین جسم محشور می‌شویم، اما بدن دچار تغییراتی خواهد شد؛ به نهایت شادابی و جوانی می‌رسد، برخی اعضا حذف یا تغییر یافته و برخی حواس تضعیف یا تقویت می‌شوند. انسان‌ها در بهشت یکدیگر را خواهند شناخت، همان‌طور که در قرآن کریم نیز به این موضوع اشاره شده است.

خداوند می‌تواند بدون هیچ واسطه و اسبابی معرفت بیافریند، اما اگر اراده کند که با اسباب خلق معرفت کند، همانطور می‌شود که اراده فرموده است. هدایت به راه خدا تنها از طریق شناخت حجت خدا میسر است و لاغیر، زیرا اقتضای حکمت الهی هرچه باشد، همان می‌شود.

اینکه هیچ چیز در دنیا اتفاقی نیست، به معنای وجود نظام علت و معلولی و تقدیر الهی در عالم است و به معنای جبر و سلب اختیار از انسان نیست. افعال اختیاری انسان نیز در تقدیر الهی تحقق می‌یابد و اطمینان به تقدیر، به معنای رضا به قضای الهی است. خداوند قوانینی در عالم وضع کرده که باید پذیرفت.

برخی که عمر خود را صرف قرآن و حدیث می‌کنند، دچار انحراف می‌شوند زیرا تابع حقیقی فرامین آن‌ها نیستند و خود را از کشتی هدایت الهی جدا می‌کنند. جهل نهفته در وجودشان باعث افراط و تفریط می‌شود و ایمان استقراری ندارند، در نتیجه به جای نزدیک شدن به خدا، به بیراهه می‌روند.

مهر خوردن دل و گمراهی، نتیجهٔ انتخاب و اصرار خود فرد بر کفر و گناه است، نه ابتدای هدایت یا گمراهی. خداوند کسانی را هدایت می‌کند که طالب هدایت باشند و در راه او تلاش کنند.

اگر از سلامتی جسم و روح خود اطمینان دارید، بار حافظه خود را از مسائل دنیوی و لهوی سبک کنید. سپس با تزکیه، معجون قرآن و عترت را به دل خود بچشانید تا حافظه زمینی و آسمانی شما تقویت شود.

اصل هولوگرافی نظریه‌ای است که هنوز مورد اتفاق دانشمندان نیست و تطبیق آن با جهان آفرینش به دلیل عدم درک کامل ما از ابعاد، مکان و زمان، چالش‌برانگیز است. با این حال، هر موجودی در عالم با مبدأ خود در ارتباط کامل است و هر ذره‌ای خزینه‌ای دارد.

مرگ مخلوق خداست و ماهیت آن می‌تواند به معنای تغییر و دگرگونی، نابودی و عدم، رهایی روح از قید بدن، یا تبدیل به عدم مطلق باشد. همچنین مرگ را می‌توان تجربه‌ای جدید یا درک بهتر حیات در برابر حیات بهتر دانست.

هدایت تا ابد ادامه دارد، چرا که خداوند صفت «هادی» را داراست و عالم برزخ و آخرت نیز دانشگاه علم و هدایت محسوب می‌شوند. حتی بهشت و جهنم نیز آموزگاران آیات الهی هستند.